Fizjologia

Fizjologia

Pełna kontrola aktu defekacji to zdolność do powstrzymania przygotowanej do wydalenia zawartości odbytnicy do chwili, gdy będzie to możliwe z punktu widzenia norm psycho-społecznych. Odbytnica, mięśniówka dna miednicy małej, zwieracze odbytu to anatomiczne struktury odpowiedzialne za prawidłowy mechanizm trzymania stolca. Właściwa dla ściany bańki odbytnicy podatność i elastyczność, tj. zdolność do rozciągania pod wpływem nagromadzonej objętości, obecność fałdów poprzecznych i prawidłowy kąt rekto-analny spełniające rolę mechanicznych zastawek warunkują jej rezerwuarowe funkcje. Gwałtowne rozciągnięcie ściany dystalnej części odbytnicy poprzez masy stolca wyzwalają odbytniczo-odbytowy odruch hamowania (Rectoanal Inhibitory Reflex - RAIR). Prowadzi on do bezwiednej relaksacji proksymalnej części wewnętrznego zwieracza odbytu (IAS) i jednoczesnego odruchowego skurczu poprzecznie prążkowanego mięśnia zwieracza zewnętrznego i mięśniówki dna miednicy małej szczególnie, pętli mięśnia łonowo-odbytniczego. Wrażliwe na rozciąganie receptory znajdujące się w mesorektum informują poprzez układ włókien aferentnych korę mózgu o inicjacji aktu defekacji. W sytuacjach sprzyjających oddaniu stolca dochodzi do dowolnej relaksacji zwieracza zewnętrznego.
Mięsień łonowo-odbytniczy tworzy wraz z mięśniem zwieraczem zewnętrznym odbytu funkcjonalna całość, odpowiedzialną za dowolną kontrolę aktu defekacji.
Pobudzenie receptorów wrażliwych na rozciąganie w obrębie ściany odbytnicy, okolicy parapuborektalnej, i w samym mięśniu łonowo odbytowym powoduje na drodze reflektorycznej (rekto-analny odruch hamowania) relaksację zwieracza wewnętrznego. Poprzez włókna aferentne pobudzenie przekazane jest poprzez neurony wstawkowe do krzyżowych ośrodków rdzenia kręgowego i poprzez eferentne włókna nerwu sromowego do poprzecznie prążkowanych mięśni zwieracza zewnętrznego, powodując jego odruchowy krótkotrwały skurcz zapobiegający niekontrolowanemu wydaleniu mas stolca lub gazów.

Marcin Nowak - ZnanyLekarz.pl