Schorzenia

Świąd odbytu

Choroba ta jest coraz częściej występującym schorzeniem, aktualnie cierpi na nią aż około 5% populacji. Częściej chorują mężczyźni. Etiologia i patogeneza świądu odbytu jest nadal niejasna i słabo poznana. Najczęściej obserwuje się tzw. samoistny świąd odbytu, kiedy nie można ustalić przyczyny dolegliwości i objawów. Wykazano częstsze występowanie świądu u pacjentów spożywających duże ilości czekolady, coca-coli, żółtego sera, owoców cytrusowych, alkoholu, kawy, ostrych przypraw, piwa, pijących w nadmiarze mleko. Niedobór w diecie witamin A i D usposabia do świądu. Leczenie świądu jest trudne i najczęściej objawowe, ponieważ rzadko można ustalić pewną przyczynę świądu.

10 zasad polecanych chorym ze świądem odbytu:

  1. Utrzymywanie okolicy odbytu w czystości, myjąc bardzo dokładnie po każdym stolcu rano i wieczorem
  2. Unikanie pocierania odbytu kawałkami mydła lub szorstkiej tkaniny. Należy zawsze dobrze spłukać resztki mydła ze skóry. Woda bieżąca, kawałek bawełny i opuszki palców to wszystko, co potrzebujemy do toalety krocza. Najlepiej nie używać mydła.
  3. Będąc z dala od domu i wygodnej toalety należy używać po oddaniu stolca miękkich, delikatnych, higienicznych chusteczek zamiast twardego papieru toaletowego.
  4. Utrzymywanie okolicy krocza w suchości. Skórę najlepiej osuszać wchłaniającym ręcznikiem, miękkim papierem lub suszarką
  5. Unikanie nadmiernej wilgotności w okolicy krocza. Należy nosić bawełnianą bieliznę, nigdy nylonową. Powinno się unikać zbyt ciasnej bielizny, która nadmiernie zbliża pośladki. W kroczu powinien być swobodny przepływ powietrza. Przeciwwskazane są rajstopy wykonane ze sztucznego tworzywa.
  6. Po osuszeniu okolicy odbytu na tą okolicę należy nałożyć kawałek bawełnianej tkaniny, która oddzieli skórę od bielizny. Tkaninę należy zmieniać po każdej toalecie krocza.
  7. Unikanie stosowania pachnących pudrów z talkiem. Najprostsze zasypki to mąka ziemniaczana, bezzapachowe typu Zea Sorb.
  8. Niestosowanie maści, kremów poza tymi, które zaleci lekarz-specjalista. Długotrwałe stosowanie miejscowe maści z silnymi sterydami może spowodować zanik lub rumień skóry wokół odbytu.
  9. Dbałość o regularne wypróżnienia i miękkie stolce. Nie należy spędzać zbyt wiele czasu w toalecie. Stolec powinien być oddawany bez wysiłku i parcia. W tym celu zaleca się stosowanie takich preparatów jak Konsyl, Metamucyl, Citrucil, Latulozę, Trilac. W diecie należy uwzględnić włókna (ok. 30 g), dużo jarzyn i owoców. U wielu pacjentów skutecznym sposobem jest spożywanie przed śniadaniem surowego jabłka z kefirem lub jogurtem.
  10. Miejscowa poprawa i ustąpienie objawów świądu nie zwalnia pacjenta z dalszego przestrzegania zasad codziennej higieny krocza i unikania mechanicznego uszkadzania skóry wokół odbytu poprzez silne pocieranie lub drapanie.

Świąd odbytu jest schorzeniem cywilizacyjnym. Trudno się go leczy ze względu na nieznajomość czynnika przyczynowego u większości chorych. Świąd samoistny może prowadzić nawet do wyczerpania nerwowego.Występowanie świądu odbytu, który nie ustępuje lub nasila się mimo stosowania opisanego poniżej postępowania wymaga konsultacji lekarskiej. Pomoc lekarska jest także niezbędna w przypadku, gdy podczas trwania dolegliwości pojawia się gorączka lub inne objawy zakażenia skóry wokół odbytu.

Badania dodatkowe
Rozpoznanie świądu odbytu jest zwykle proste na podstawie rozmowy lekarza z pacjentem i badania okolicy odbytu i nie wymaga dodatkowych badań laboratoryjnych. Dużo trudniejszym zadaniem jest jednak identyfikacja czynnika odpowiedzialnego za wystąpienie świądu. W celu ustalenia dokładnego rozpoznania konieczne może być wykonanie szeregu badań ogólnych i specjalistycznych w kierunku wszystkich, wymienionych wyżej, potencjalnych przyczyn świądu. W trakcie diagnostyki i leczenia przydatna jest ścisła współpraca internisty, specjalisty chorób odbytu lub chirurga, ginekologa i dermatologa.

Leczenie operacyjne
Leczenie zabiegowe stosowane jest stosunkowo rzadko i tylko w przypadkach nasilonego świądu nie poddającego się leczeniu zachowawczemu. Najczęściej wykonywane zabiegi to: Operacyjne leczenie wymienionych powyżej chorób mogących prowadzić do wystąpienia świądu odbytu
Wstrzykiwanie alkoholu etylowego w okolicę odbytu i krocza w celu porażenia zaopatrujących ten obszar nerwów
Nacinanie skóry i tkanki podskórnej wokół odbytu w celu uszkodzenia okolicznych, drobnych nerwów skórnych

Marcin Nowak - ZnanyLekarz.pl